Εκτύπωση

του Νίκου Χαραλαμπόπουλου,

Στην απολίτικη εκφορά του καιρού μας, που καταλαβαίνει την πορεία καταστροφής του κόσμου σαν αισθητική πρόοδο της τέχνης του, όπως θα λέγαμε αν αντιγράφαμε Benjamin, υπάρχουν τρεις πρόσφατες ειδήσεις που κατανοούνται κυρίως σαν πρόβλημα κινδύνου για τη δημοκρατία και τα συγκεκριμένα δικαιώματα του πολίτη, ή τα αφηρημένα του ανθρώπου.

Η απόκτηση δύο τεθωρακισμένων από την ΕΛ.ΑΣ. με τη συσκευή LRAD («ηχητικό κανόνι»), ένα «μη-θανατηφόρο» όπλο για την καταστολή πλήθους, είναι η πλέον πρόσφατη. Το ένα είναι ήδη σε χρήση στον Έβρο, για «απώθηση» μεταναστ(ρι)ών. Το δεύτερο είναι άγνωστο πού θα χρησιμοποιηθεί. Πιθανώς στην ενδοχώρα, σε παρόμοια διαχείριση πλήθους, αυτή τη φορά ντόπιων και ξένων. Ας θυμηθούμε ότι το συγκεκριμένο βρισκόταν στη λίστα των όπλων που υπήρχε στο διαβόητο Μνημόνιο Καταστολής Πλήθους ήδη από το 2005, όταν η ενοποίηση στρατού-αστυνομίας επιχείρησε να μεταφέρει στο εσωτερικό της ελληνικής δημοκρατίας τα μαθήματα των «ειρηνευτικών αποστολών» στο Κόσσοβο.

Σχεδόν ταυτόχρονα, είχαμε μια διαρροή εγγράφου του νομικού συμβουλίου προς τις υπηρεσίες του υπουργείου μετανάστευσης. Σε αυτό γίνεται σαφές ότι όσοι δημόσιοι υπάλληλοι καταθέτουν εναντίον του ελληνικού δημοσίου, θα διώκονται διοικητικά και ποινικά. Οι πιο προφανείς περιπτώσεις είναι αυτές των άγριων εγκλημάτων για τα οποία το ελληνικό κράτος έχει κατηγορηθεί, στο Αιγαίο και στον Έβρο. Όμως, μια τέτοια οδηγία φυσικά δεν περιορίζεται σε αυτές· είναι γενικώς εφαρμόσιμη σε ό,τι έχει να κάνει με τη διεξαγωγή επιθετικών επιχειρήσεων του ελληνικού κράτους έναντι των «απειλών» του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας».

Η τρίτη είδηση αφορά στο χτίσιμο τοίχων στα λεγόμενα «camps» μεταναστ(ρι)ών. Απέναντι στη φιλολογία που επιχειρούσε να διακρίνει μεταξύ «ανοικτών» και «κλειστών», «ανθρώπινων» και «απάνθρωπων» δομών, η νέα τεχνική λύση απλά επιβεβαιώνει ότι όλες επιτελούν τον ίδιο ρόλο: τον έλεγχο και περιορισμό ανθρώπινου δυναμικού, μέσω εγκλεισμού και διαλογής. Για όσους «ντόπιους» πιστεύουν ότι αυτό αφορά μόνο «ξένους», το ελληνικό κράτος καθιστά σαφές, μέσω των «camps ένταξης» ότι δεν έχει να κάνει, σε τελική ανάλυση, με ιθαγένεια ή υπηκοότητα, παρά μόνο προσωρινά. Το καθοριστικό είναι η γενική διαλογή και «επεξεργασία» μιας εργατικής δύναμης παρανομοποιημένης, αποκλεισμένης και εύπλαστης, ανάλογα με τις ανάγκες της ανάπτυξης.

Η συνολική λογική, εξάλλου, της κρατικής πολεμικής μηχανής αποτυπώνεται σε όλες τις διαδοχικές φάσεις πολιτικής και στρατιωτικής της εξέλιξης: Δόγμα του Ε.Σ. το 2003 και το 2014, ενσωμάτωση αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας στο ποινικό δίκαιο, «Λευκή Βίβλος» της ΕΛ.ΑΣ. το 2020, οι «ανθρωπιστικές» επιχειρήσεις στις χώρες από τις οποίες έρχονται -τελικά- τα προσφυγικά ρεύματα, οι επιχειρήσεις της αστυνομίας στο εσωτερικό για τη διαχείρισή τους και η ΜΚΟποίηση της «προστασίας» τους.

Παραβλέποντας το ανθρωπιστικό κριτήριο, ένα από τα βασικά προβλήματα με τις κρατικές πολιτικές για τη μετανάστευση είναι το γεγονός ότι η λειτουργία της κυριαρχίας αποτυπώνεται ξεκάθαρα πάνω σε όσους τη βιώνουν χωρίς ένα σαφές τεχνητό πλαίσιο διαμεσολαβήσεων (όπως είναι τα πολιτικά/κοινωνικά δικαιώματα). Περισσότερο από τη «γυμνή ζωή» των προσφύγων, μέσα στο σύνολο αυτών των θεσμών, αυτό που διαπιστώνουμε είναι η «γυμνή μορφή» της κρατικής κυριαρχίας και του κεφαλαίου, αδιακρίτως επί των πληθυσμών που επιχειρούν να υπαγάγουν στον νόμο της αξίας.

Οι διαδοχικές κρίσεις, με πιο πρόσφατη την πανδημική, και οι αντίστοιχες κρατικές αποκρίσεις, με πιο χαρακτηριστική την επίκληση της έννοιας του πολέμου, μπορεί να θέσει τρία σχετικά ερωτήματα που μας αφορούν, λίγο ή πολύ, άμεσα ή στο μέλλον, όλους/ες:

Αν το πολιτικό παράδειγμα της προστασίας της ζωής είναι ο πόλεμος ενάντια στον «αόρατο εχθρό», γιατί να μην είναι ο πόλεμος η πρότυπη μορφή της διαχείρισής της;

Αν το πολιτικό παράδειγμα της αξίας της ζωής είναι η επιλογή αυτών που θα ζήσουν, αυτών που θα πεθάνουν και αυτών που θα αξιοποιηθούν, γιατί να μην είναι ο εγκλεισμός η αρχετυπική μορφή της κατοικίας της;

Αν το πολιτικό παράδειγμα της προστασίας της ζωής συμπυκνώνεται στο στρατόπεδο συγκέντρωσης, τότε γιατί να μην είναι το στρατοδικείο η υποδειγματική νομική μορφή της δικαιοσύνης;

Ίσως, περισσότερο από την αναζήτηση μιας ανθρωπιστικής δημοκρατικής ηθικής, αυτό που αντιστοιχεί πραγματικά στην αληθινή προοπτική της ευτυχίας μας είναι η υιοθέτηση μιας «ηθικής του πολέμου». Φυσικά και δεν διαλέξαμε ούτε θελήσαμε εμείς αυτό τον ακαθόριστο και κανονικοποιημένο πόλεμο. Βρισκόμαστε όμως στο μέσο του και η θέση μας μας καλεί να πάρουμε μεριά: «εχθροί» ή «συνεργάτες». Ίσως μόνο μια τέτοια ανάληψη ηθικής ευθύνης από τη μεριά μας μπορεί να εγγυηθεί τη δυνατότητα μιας επαναστατημένης ζωής, άξιας να βιωθεί…

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here