Εκτύπωση

Η εξαγγελία της κυβέρνησης για παράκαμψη του άρθρου 16 του Συντάγματος, περί «παροχής ανώτατης εκπαίδευσης αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση», διά της συνδρομής του άρθρου 28 του Συντάγματος, περί «διεθνούς δικαίου και διεθνών συμβάσεων … που υπερισχύουν από κάθε άλλη διάταξη νόμου … εφόσον τηρείται ο όρος της αμοιβαιότητας», πυροδότησε νέο κύκλο συζητήσεων, σχετικά με το παρόν και το μέλλον της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα μας. 

Το νομοσχέδιο που επίκειται να κατατεθεί στη Βουλή δε  λέει κουβέντα για:

  • Υποδούλωση σε επιχειρηματικά συμφέροντα κι όχι απελευθέρωση της ανώτατης εκπαίδευσης από το κρατικό μονοπώλιο όπως ευαγγελίζονται οι κυβερνητικοί αλλά και μέρος αντιπολιτευτικών εσμών.
  • Πόλεμο στα παιδιά των οικογενειών από τα ασθενέστερα οικονομικά στρώματα που θα τα  εμποδίζει να συναντηθούν με την πανεπιστημιακή εκπαίδευση.
  • Eμπορευματοποίηση και  κατηγοριοποίηση προγραμμάτων σπουδών, σχολών και πανεπιστημίων σε βάρος της αξίας των πτυχίων και των δικαιωμάτων των αποφοίτων μας.
  • Yπονόμευση του έργου και των συνθηκών εργασίας  στα πανεπιστήμιά με κίνδυνο να διαρραγεί η διαλεκτική σχέση εκπαίδευσης κι έρευνας, 

Το σχέδιο νόμου έρχεται σε συνέχεια πλήθους νομοθετικών παρεμβάσεων, διαδοχικών κυβερνήσεων την τελευταία 20ετία, που σκοπό έχουν την ιδιωτικοποίηση της Ανώτατης Εκπαίδευσης στη χώρα μας, είτε διά της εμπορευματοποίησης των λειτουργιών των δημόσιων Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων – ΑΕΙ – βλέπε:  προσοντολόγιο Γαβρόγλου που εκτόξευσε τα δίδακτρα στα προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών, βλέπε: ίδρυση και λειτουργία ξενόγλωσσων προπτυχιακών προγραμμάτων με δίδακτρα, βλέπε: προγράμματα διά βίου εκπαίδευσης με δίδακτρα, εμπορική εκμετάλλευση της ακίνητης περιουσίας και των υποδομών των δημοσίων πανεπιστημίων, βιομηχανικά διδακτορικά και εμπορική εκμετάλλευση της έρευνας και καινοτομίας που παράγεται στα δημόσια πανεπιστήμια και τώρα βλέπε: άνοιγμα της ανώτατης εκπαίδευσης στο επιχειρηματικό κεφάλαιο. 

Για όλα αυτά συνυπογράφουμε ότι

“… ο αγώναs για ένα άλλο πανεπιστήμιο είναι συνυφασμένοs οργανικά με όλους τουs αγώνες εναντίον των κυρίαρχων αλλοτριωτικών και εκμεταλλευτικών σχέσεων, για τn χειραφέτηση τns εργασίαs και τns κοινωνίαs. Η επιτυχής έκβασή του θα σημάνει τnν απελευθέρωση τns επιστήμης από τα στενά κεφαλαιοκρατικά όρια λειτουργίας της, τnν ανάδειξη της σε αυτό που εν δυνάμει αποτελεί, σε συλλογική-καθολική δύναμη τns ανθρωπότητας”. Από άρθρο του Περικλή Παυλίδη «Το πανεπιστήμιο στο καθεστώς του ακαδημαϊκού καπιταλισμού» , Σελιδοδείκτης, 2019, τεύχος 7

Επείγει η συγκρότηση παν εκπαιδευτικού μετώπου και αποφασιστικού αγώνα ανατροπής των αντιδραστικών σχεδίων. Η αυριανή πανελλαδική κινητοποίηση πρέπει να είναι το εναρκτήριο λάκτισμα των αγωνιστικών κινητοποιήσεων Στην κατεύθυνση αυτή ο Σελιδοδείκτης θα πάρει πρωτοβουλίες. Σαν πρώτη ανοίγει με την ανάρτηση δηλώσεων αντίθεσης Πανεπιστημιακών, που θα ανανεώνονται συνεχώς 

Παραθέτουμε δηλώσεις πανεπιστημιακών:

Γιώργου Γρόλλιου, Μανώλη Δαφέρμου, Γεώργιου Κάργα, Σταύρου Μαυρουδέα, Κώστα Σκορδούλη, Γιάννη Μηλιού, Περικλή Παυλίδη, Ιωάννας Κατσιαμπούρα, Λαμπρίνα Γιώτη, Κατσανεβάκη Ζαμπία, Γιάνη Μαΐστρου

 

του Γιώργου Γρόλλιου,

ομότιμου καθηγητή Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Α.Π.Θ.

Η επιμονή στην επιβολή της λειτουργίας ιδιωτικών πανεπιστημίων από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας μέσω ωμής παραβίασης του Συντάγματος συνδέεται α) με τις δεσμεύσεις της νεοφιλελεύθερης Δεξιάς του Μητσοτάκη προς τμήματα του ελληνικού και ξένου κεφαλαίου που επιθυμούν να επενδύσουν στον τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα προσδοκώντας σε ανάλογα κέρδη, β) με τη θέληση της νεοφιλελεύθερης Δεξιάς του Μητσοτάκη να πάρει ρεβάνς για την πολιτική της ήττα στη μάχη για την αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος στη διάρκεια της δεκαετίας του 2000, όταν ένα ορμητικό φοιτητικό κίνημα ανέτρεψε την ανάλογη προσπάθεια της τότε κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, γ) με την επιδίωξη της νεοφιλελεύθερης Δεξιάς του Μητσοτάκη να επιταχύνει τη διαδικασία επιχειρηματικοποίησης της ανώτατης εκπαίδευσης στη χώρα μας, δηλαδή την αμεσότερη υπαγωγή της στις ανάγκες του κεφαλαίου και τη λειτουργία των πανεπιστημίων, ιδιωτικών και δημόσιων, ως προσαρτημάτων των επιχειρήσεων και δ) με τον στόχο της νεοφιλελεύθερης Δεξιάς του Μητσοτάκη να εκκαθαρίσει τις εστίες αμφισβήτησης της κυρίαρχης αστικής πολιτικής και ιδεολογίας και της αντίστασης σ’ αυτές στο εσωτερικό των δημόσιων πανεπιστημίων, χρησιμοποιώντας τα ιδιωτικά ως υποδείγματα ιδρυμάτων στα οποία δεν υπάρχουν πολιτικές αντιπαραθέσεις.
Σε μια εποχή κατά την οποία εκείνοι που έχουν κηρύξει πόλεμο ενάντια στις λαϊκές κοινωνικές τάξεις και στρώματα χαρακτηρίζονται από απροκάλυπτη αλαζονεία και αναλγησία, η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων θα αποτελέσει επιβράβευσή τους. Τα ιδιωτικά πανεπιστήμια συνδέονται, ιδιαίτερα στην εποχή του νεοφιλελευθερισμού, με την αναγωγή του κοινωνικού κυνισμού, του πεσιμισμού και της απαξίωσης της πολιτικής σε κυρίαρχες αξίες. Συνδέονται με τη θρησκευτικού τύπου πίστη στην αγορά ως πανάκεια για τη λύση όλων των προβλημάτων, με την αναγόρευση της κερδοφορίας σε μέτρο υπευθυνότητας και της κατανάλωσης σε μέτρο αξίας των ανθρώπων, καθώς και με τον άνευ όρων σεβασμό της ιεραρχίας και της εξουσίας, τον άκρατο ανταγωνισμό και ατομικισμό. Τα ιδιωτικά πανεπιστήμια παραμερίζουν τις έννοιες του δημόσιου συμφέροντος και της κοινωνικής ευθύνης, αξιολογώντας τις πνευματικές δραστηριότητες με βάση την ποσοτικοποίηση και την αποτελεσματικότητα που εξυπηρετούν τα συμφέροντα του κεφαλαίου.
Με βάση τα προηγούμενα, η αναγκαιότητα της συλλογικής εναντίωσης στα κυβερνητικά σχέδια για την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων είναι φανερή. Με την απαραίτητη σημείωση, όμως, ότι εννοούμε μια εναντίωση η οποία δεν θα γίνεται στη βάση μιας λογικής ελιτίστικης απομόνωσης της ακαδημαϊκής κοινότητας, αλλά θα θεμελιώνεται στη λογική της σύνδεσης της μόρφωσης των φοιτητών με τα σύγχρονα επίμαχα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα, για να ενισχύσει ακριβώς εκείνο που η νεοφιλελεύθερη Δεξιά του Μητσοτάκη προσπαθεί συστηματικά να εκκαθαρίσει στην ελληνική ανώτατη εκπαίδευση: τις εστίες ιδεολογικοπολιτικής αμφισβήτησης της κυρίαρχης αστικής πολιτικής και ιδεολογίας και της αντίστασης σ’ αυτές.

                                                **************

του Μανώλη Δαφέρμου,

καθηγητή του τμήματος Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης

Η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων που παρουσιάζονται ψευδεπίγραφα ως “ελεύθερα πανεπιστήμια” αναμένεται να έχει σοβαρότατες αρνητικές επιπτώσεις στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και στην κοινωνία συνολικά. Καταρχάς, οι ιδιωτικές εκπαιδευτικές επιχειρήσεις τις οποίες επιχειρούν να νομιμοποιήσουν δεν αποτελούν πραγματικά πανεπιστήμια. Η επιστημονική έρευνα, που αποτελεί βασική συνιστώσα του Πανεπιστημίου, απαιτεί σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές, εξειδικευμένο ακαδημαϊκό και τεχνικό προσωπικό, καθώς και σε εργαστήρια και εξοπλισμό. Ένας εκπαιδευτικός οργανισμός που δεν προωθεί τη βασική και εφαρμοσμένη έρευνα δεν πληροί τα απαραίτητα κριτήρια για να χαρακτηριστεί πανεπιστήμιο.

Επιπλέον, τα δημόσια πανεπιστήμια πρόκειται να αντιμετωπίσουν ισχυρές πιέσεις ώστε να προσαρμοστούν στο ανταγωνιστικό περιβάλλον που θα δημιουργηθεί και να υιοθετήσουν αγοραία κριτήρια και πρακτικές. Το αναπόφευκτο αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης θα είναι η υποβάθμιση της ποιότητας σπουδών και ευρύτερα η υπονόμευση του ακαδημαϊκού χαρακτήρα των δημόσιων πανεπιστημίων. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα δημόσια πανεπιστήμια ωθούνται στην εισαγωγή διδάκτρων για να αντιμετωπίσουν την κατάσταση οικονομικής ασφυξίας στην οποία έχουν βρεθεί λόγω της συστηματικής υποχρηματοδότησής τους. Σε ιδιαίτερα δυσμενή θέση θα βρεθούν τα δημόσια περιφερειακά Πανεπιστήμια τα οποία – εκτός των άλλων – θα αντιμετωπίσουν σημαντικές δυσκολίες να προσελκύσουν φοιτητές σε αρκετά προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών.

Συνολικά, η εν λόγω αντιδραστική τομή στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης θα δυσχεράνει σημαντικά τη θέση των νέων από τα φτωχότερα κοινωνικά στρώματα, ενισχύοντας τις εκπαιδευτικές και κοινωνικές ανισότητες.

                                                      *****************

Γεώργιου Κάργα,

καθηγητή στο Τμήμα Αξιοποίησης Φυσικών Πόρων & Γεωργικής Μηχανικής στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

H επιδιωκόμενη ιδιωτικοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, περιλαμβάνει την ίδρυση ιδιωτικών Πανεπιστημίων, αλλά και ταυτόχρονα την πλήρη «επιχειρηματικοποίηση» του δημόσιου Πανεπιστημίου το οποίο, προκειμένου να επιβιώσει θα πρέπει να λειτουργήσει ολοκληρωτικά µε όρους ιδιωτικής επιχείρησης. Με την «απελευθέρωση της αγοράς εκπαίδευσης» τα δημόσια πανεπιστήμια θα καλεστούν να υιοθετήσουν όλα τα κριτήρια των ιδιωτικών ΑΕΙ προκειμένου να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν στον ανταγωνισμό της αξιολόγησης. Ηδη μέχρι τώρα, τα δημόσια ΑΕΙ, σαν αποτέλεσμα της συρρίκνωσης των προυπολογισμών τους έχουν

  • Επιβάλλει δίδακτρα σχεδόν σε όλα στα μεταπτυχιακά, τα οποία κυμαίνονται από 2000 έως 10000 ευρώ, ή και σε προπτυχιακές σπουδές (Ανοικτό Πανεπιστήμιο),

  • Εφαρμόζουν την ελάχιστη βάση εισαγωγής και πετάνε τμήματα της νεολαίας εκτός ΑΕΙ, για να δημιουργηθεί δεξαμενή πελατείας για τα ιδιωτικά κολλέγια και τα μελλοντικά ιδιωτικά Α.Ε.Ι

  • Δημιούργησαν τα κέντρα δια βίου μάθησης και προσφέρουν σεμινάρια κατάρτισης με αμοιβή

  • Δημιουργούν ξενόγλωσσα προπτυχιακά προγράμματα σπουδών με χιλιάδες ευρώ δίδακτρα

Ταυτόχρονα με την Εθνική Αρχή για την Ανώτατη Εκπαίδευση  (ΕΘΑΕ) και των παραρτημάτων της σε κάθε πανεπιστήμιο (ΜΟΔΙΠ) και σε κάθε Τμήμα (ΟΜΕΑ) έχει επιβάλλει με την αξιολόγηση και την πιστοποίηση των τμημάτων τις αλλαγές στα προγράμματα σπουδών και τις κατευθύνσεις κάθε τμήματος ώστε αυτά να συνάδουν με τις «σύγχρονες ανάγκες» της αγοράς. Πρακτικά γίνεται εκκαθάριση του τοπίου από κάθε κριτική άποψη. Παράλληλα ενισχύει την δημιουργία νεοφυών επιχειρήσεων και την λεγόμενη εξωστρέφεια ώστε να προσελκύσει επενδυτές αλλά και να γίνει επενδυτής το ίδιο το ΑΕΙ. Με λίγα λόγια έχουμε κυριαρχία της λογικής «Ερευνα της μετρητοίς».

Παράλληλα τα τελευταία δύο χρόνια έγιναν και αλλαγές στην διοικητική δομή των ΑΕΙ. Το επιχειρηματικό παν/μιο έχει αποκτήσει την διοίκηση που του αναλογεί!!!

Το επόμενο «αποφασιστικό» βήμα ολοκλήρωσης της παραπάνω λογικής θα είναι η επιβολή διδάκτρων και στις προπτυχιακές σπουδές. Το ύψος των διδάκτρων βέβαια δεν θα το αποφασίσει η κυβέρνηση αλλά θα το αφήσει στην διακριτική ευχέρεια του κάθε ΑΕΙ και τμήματος όπως έκανε και με την θέσπιση της ελάχιστης βάσης εισαγωγής.

Η ίδρυση των ιδιωτικών ΑΕΙ θα επιταχύνει την αλλαγή του DNA των δημόσιων ΑΕΙ, θα επιταχύνει την μετατροπή της εκπαίδευσης σε προνόμιο που κατακτιέται με το χρήμα. Ετσι θα μεγαλώσει η κοινωνική αδικία, η μορφωτική ανισότητα και ο ταξικός διαχωρισμός.

Το διακύβευμα λοιπόν είναι πολύ μεγάλο και σημαντικό.

Οφείλουμε να έχουμε τη φιλοδοξία από την αναμέτρηση η κυβέρνηση της ΝΔ να φάει ένα γερό χαστούκι από το νεολαιίστικο και ευρύτερο λαϊκό κίνημα για ακόμη μια φορά και το φοιτητικό κίνημα να αποτελέσει τον πυροκροτητή αυτής της μάχης.

                                                      ******************

του Σταύρου Μαυρουδέα,

καθηγητή Πολιτικής Οικονομίας στο τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του Πάντειου Πανεπιστημίου

Το ψευδεπώνυμο και βιαστικά προωθούμενο νομοσχέδιο για το «Ελεύθερο Πανεπιστήμιο» στοχεύει στην δραστική μετατροπή του πανεπιστημίου σε πεδίο επιχειρηματικής δραστηριότητας. Η δημιουργία του Επιχειρηματικού Πανεπιστημίου είναι στόχος του συστήματος που εδώ και αρκετά χρόνια προωθείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και υπηρετείται από όλες τις ελληνικές κυβερνήσεις. Ισχυρά πολιτικο-οικονομικά συμφέροντα, εγχώρια και υπερεθνικά, προσβλέπουν στην επιχειρηματικοποίηση του πανεπιστημίου καθώς αναζητούν απεγνωσμένα νέα πεδία κερδοφορίας. Η κυβέρνηση της ΝΔ το προωθεί με τον πιο βάναυσο τρόπο καθώς δεν διστάζει να παραβιάσει ακόμη και τις συνταγματικές απαγορεύσεις. Αν όλες οι προηγούμενες κυβερνήσεις, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, υπονόμευσαν εκ των έσω το δημόσιο πανεπιστήμιο επιτρέποντας και προωθώντας επιχειρηματικές δραστηριότητες πίσω από το δημόσιο μανδύα, τώρα επιδιώκεται και η δημιουργία καθαρά ιδιωτικών επιχειρηματικών ιδρυμάτων. Αρχικά αυτά ενδύονται το φύλλο συκής του «μη κερδοσκοπικού» όταν είναι πασίγνωστο ότι πίσω από αυτό αναπτύσσονται καθαρά κερδοσκοπικές δραστηριότητες. Προβάλλονται σαν «ελεύθερα» ιδρύματα (από τον κρατικό έλεγχο) όταν είναι δέσμια επιχειρηματικών συμφερόντων. Υπόσχονται μεγαλύτερη πρόσβαση εισακτέων όταν οδηγούν σε αύξηση του ανταγωνισμού που μοιραία οδηγεί, όπως και στο εξωτερικό, σε συρρίκνωση (ή και χρεωκοπίες) πανεπιστημίων. Με την εισαγωγή διδάκτρων κάνουν πιο ακριβή (την ήδη ακριβή) πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Ταυτόχρονα θα περιορίσουν τις δυνατότητες πρόσβασης σε αυτή των λαϊκών τάξεων καθώς μέσω του ανταγωνισμού θα οδηγήσουν στην περαιτέρω επιχειρηματικοποίηση και των δημόσιων πανεπιστημίων. Θα οδηγήσουν σε υποβάθμιση του γνωστικού περιεχομένου των σπουδών (καθώς οι απαιτητικές σπουδές απαιτούν και μεγαλύτερες δαπάνες υποδομών κλπ.) αλλά και μειωμένα επαγγελματικά δικαιώματα, όταν τα επιχειρηματικά πανεπιστήμια προσπαθούν να μειώσουν κόστη και ταυτόχρονα η καπιταλιστική αγορά θέλει φθηνούς και εύπλαστους εργαζόμενους.

Η μεγάλη εργαζόμενη πλειονότητα της χώρας δεν έχει να κερδίσει τίποτα αλλά αντιθέτως έχει να χάσει πάρα πολλά από τη δημιουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων. Δεν έχει να περιμένει τίποτα από τις σκιαμαχίες των καθεστωτικών κομμάτων που πέρα από τις επιμέρους διαφωνίες τους συμπλέουν στην επιχειρηματικοποίηση του πανεπιστημίου και της εκπαίδευσης ευρύτερα. Όμως ο κόσμος της εργασίας, εάν συνειδητοποιήσει την κατάσταση, μπορεί να ανατρέψει συσχετισμούς και μέτρα όπως έγινε με την παλαιότερη προσπάθεια κατάργησης του άρθρου 16.

                                                   ********************

του Κώστα Σκορδούλη,

καθηγητή Επιστημολογίας και Διδακτικής Μεθοδολογίας της Φυσικής στο Παιδαγωγικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών, Πρόεδρου ΠΤΔΕ-ΕΚΠΑ.

Γιατί είμαστε εναντίον της θεσμοθέτησης ιδιωτικών πανεπιστημίων

  • Γιατί η εκπαίδευση είναι δικαίωμα όλων των πολιτών και θα πρέπει να παρέχεται δωρεάν για όλες και όλους. Η εκπαίδευση δεν είναι εμπόρευμα.
  • Γιατί τα ιδιωτικά πανεπιστήμια θα είναι ιδιωτικές επιχειρήσεις. Θα επενδυθούν κεφάλαια από γνωστά funds με σκοπό το κέρδος. Ο όρος «μη κερδοσκοπικά» είναι απλά ρητορικό τρικ και πρόκληση στην νοημοσύνη μας.
  • Γιατί το κέρδος και η ακαδημαϊκή ελευθερία είναι έννοιες ασύμβατες. Κάθε προσπάθεια ανάπτυξης κριτικής σκέψης και θεωρίας σταματά στην πόρτα της καπιταλιστικής επιχείρησης. Στα ιδιωτικά πανεπιστήμια η σκέψη και η έκφραση ελεύθερης γνώμης θα είναι κάτω από ασφυκτικό έλεγχο.
  • Γιατί η διδασκαλία δεν μπορεί να είναι ελεγχόμενη. Η διδασκαλία αποτελεί ηθικό εγχείρημα.
  • Γιατί τα ιδιωτικά πανεπιστήμια θα είναι κατ’ ευφημισμό πανεπιστήμια. Χωρίς ανθρωπιστικές και κοινωνικές σπουδές. Η επένδυση σε αυτές δεν «συμφέρει».
  • Γιατί η πρόσβαση στα ιδιωτικά πανεπιστήμια θα είναι ανοιχτή μόνο για όσους έχουν να πληρώσουν βαθαίνοντας με αυτό τον τρόπο τις κοινωνικές ανισότητες.
  • Γιατί ενώ για τα δημόσια πανεπιστήμια υπάρχει (κακώς) ελάχιστη βάση εισαγωγής, στα ιδιωτικά δεν θα υπάρχει τέτοιο κριτήριο, για να δέχονται όσο το δυνατόν περισσότερους «πελάτες».
  • Γιατί αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την βίαιη και τεχνητή μεταβολή του ακαδημαϊκού χάρτη της χώρας. Τα περιφερειακά πανεπιστήμια θα συρρικνωθούν και πολλά τμήματα θα εξαφανιστούν ή θα συγχωνευθούν.
  • Γιατί τα ιδιωτικά πανεπιστήμια θα είναι κέντρα επαγγελματικής κατάρτισης στην καλύτερη περίπτωση, αφού δεν προβλέπεται να επενδύσουν σε ερευνητικές υποδομές και να αναπτύξουν την έρευνα. Πανεπιστημιακή εκπαίδευση χωρίς σύνδεση με την έρευνα δεν νοείται.
  • Γιατί οι απόφοιτοι των ιδιωτικών επιχειρήσεων που θα αυτό-αποκαλούνται πανεπιστήμια θα έχουν τα ίδια ακαδημαϊκά και επαγγελματικά δικαιώματα με τους αποφοίτους των δημοσίων πανεπιστημίων. Αυτό σημαίνει μια βίαιη υποβάθμιση των πτυχίων των δημοσίων πανεπιστημίων και των πτυχιούχων τους.

Για όλους αυτούς τους λόγους θα μας βρουν απέναντι όπως τότε με την πρώτη προσπάθεια αναθεώρησης του άρθρου 16.

  ********************

του Γιάννη Μηλιού,

ομότιμου καθηγητή ΕΜΠ

Για ένα κίνημα ενάντια στην υποβάθμιση και ιδιωτικοποίηση των Πανεπιστημίων

Στην Ελλάδα, όπως και σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές χώρες έχει επικρατήσει κατά τις τελευταίες δεκαετίες το βορειοαμερικανικό μοντέλο για την τριτοβάθμια πανεπιστημιακή εκπαίδευση: το μοντέλο αυτό επιτρέπει μια ευρεία πρόσβαση της νεολαίας στις Σχολές, σε αντιστοιχία, ως ένα ορισμένο βαθμό, με τη ζήτηση των νοικοκυριών για πανεπιστημιακούς τίτλους σπουδών, ανεξάρτητα από τις αντίστοιχες θέσεις που αναδημιουργεί ο κοινωνικός καταμερισμός εργασίας (οι «ανάγκες της οικονομίας» για πτυχιούχους). Σύμφωνα με το μοντέλο αυτό, τη «λύση» στον γρίφο πτυχιούχοι – θέσεις εργασίας καλείται να δώσει αποκλειστικά η αγορά. Οι πτυχιούχοι πρέπει να είναι ευέλικτοι να ενταχθούν σε οποιαδήποτε θέση εργασίας, πέραν αυτών που αντιστοιχούν στους τίτλους σπουδών τους. Στην «ιδανικά αγοραία» εκδοχή του μοντέλου, θα προκύψει από την αγορά και μια αντίστοιχη ιεράρχηση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, με διαφοροποιημένο κύρος των πτυχίων, ενώ η «περίσσεια» επιστημόνων θα λειτουργεί ως βασική προϋπόθεση για την καθήλωση των αποδοχών τους.

Πυλώνας του μοντέλου αυτού είναι η εισαγωγή του ιδιωτικού κεφαλαίου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, τα πανεπιστήμια-επιχειρήσεις. Για να λειάνουν το έδαφος ώστε να παρακαμφθεί ο σκόπελος του άρθρου 16 του Συντάγματος, οι διαδοχικές ελληνικές κυβερνήσεις από το 2008 μέχρι σήμερα υποβαθμίζουν συστηματικά το δημόσιο Πανεπιστήμιο. Όπως γίνεται φανερό από μια πρόσφατη έρευνα που συνυπογράφω (https://www.efsyn.gr/ellada/ekpaideysi/417869_etsi-estrosan-hali-gia-ta-idiotika-panepistimia), το ακαδημαϊκό έτος 2019/2020 το συνολικό εκπαιδευτικό προσωπικό στα δημόσια Πανεπιστήμια της χώρας ήταν μειωμένο κατά 32,7% σε σχέση με το 2008/09, ενώ το 2021 η συνολική δημόσια χρηματοδότηση για την τριτοβάθμια εκπαίδευση ήταν μειωμένη κατά 17,7% σε σχέση με το 2008. Επιπλέον, για να αυξηθεί η δυνητική πελατεία των Κολεγίων και των υπό ίδρυση ιδιωτικών «Πανεπιστημίων» η κυβέρνηση της ΝΔ εισήγαγε την «ελάχιστη βάση εισαγωγής» που περιορίζει τον αριθμό των εισακτέων στα ΑΕΙ κατά δεκάδες χιλιάδες υποψηφίους ετησίως.

Πρόκειται για μια πορεία που υπονομεύει το επιστημονικό επίπεδο των σπουδών, υποτάσσει τη γνώση στις προτεραιότητες του κέρδους των επιχειρήσεων, δυσχεραίνει την πρόσβαση στην πανεπιστημιακή γνώση των φτωχότερων κοινωνικών στρωμάτων. Καθώς αποτελεί στρατηγική όλων των κομμάτων που κυβέρνησαν κατά την τελευταία εικοσιπενταετία, η μόνη δυνατότητα ανατροπής της μπορεί να προέλθει μόνο από το εκπαιδευτικό και το ευρύτερο εργατικό-λαϊκό κίνημα. Διότι η ποιοτική δημόσια εκπαίδευση με κριτήριο την επιστήμη και την ολοκληρωμένη γνώση δεν μπορεί παρά να συνδυάζεται με την κατοχύρωση των λαϊκών εισοδημάτων και εργασιακών δικαιωμάτων, σύμφωνα με τις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες και τα συμφέροντα της κοινωνικής πλειοψηφίας.

*************

του Περικλή Παυλίδη

Καθηγητή ΠΤΔΕ ΑΠΘ

Η προσπάθεια νομιμοποίησης των ιδιωτικών πανεπιστημίων είναι συνυφασμένη με την επιχειρούμενη εδώ και καιρό βαθιά μετάλλαξη του δημόσιου πανεπιστημίου, της αποστολής και του τρόπου λειτουργίας του.

Η Νέα Δημοκρατία, ήδη από την προηγούμενη κυβερνητική θητεία της, έπληξε καίρια τη λειτουργία των δημόσιων ΑΕΙ. Περιόρισε την πρόσβαση σε αυτά, μειώνοντας με την καθιέρωση της ελάχιστης βάσης εισαγωγής τον αριθμό των εισακτέων, ενώ συνάμα ώθησε τα ιδρύματα σε μεγαλύτερη εμπορευματοποίηση της έρευνας και των σπουδών τους, όχι μόνο των μεταπτυχιακών, οι οποίες είναι εξόχως εμπορευματοποιημένες, αλλά και των προπτυχιακών. Ταυτόχρονα, έπνιξε τα ΑΕΙ σε γραφειοκρατικές διαδικασίες αξιολόγησης, τους επέβαλε ένα συγκεντρωτικό μοντέλο διοίκησης, αλλά και επιχείρησε την άμεση αστυνόμευση της ακαδημαϊκής ζωής διαμέσου της απόπειρας εγκατάστασης αστυνομικών δυνάμεων στις πανεπιστημιουπόλεις.

Τα δημόσια πανεπιστήμια, βρίσκονται εδώ και χρόνια σε ζοφερές συνθήκες υποχρηματοδότησης, υποβάθμισης των υποδομών τους, καχεκτικής φοιτητικής μέριμνας, έλλειψης διδακτικού προσωπικού (με εξαιρετικά κακό λόγο διδασκόντων-διδασκόμενων), καθώς και διοικητικού και τεχνικού, ενώ υποχρεώνονται ολοένα και περισσότερο να βρίσκουν μόνα τους τους απαραίτητους για τη λειτουργία τους πόρους.

Σαφώς η επιδίωξη στην οποία αφορά η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων είναι αγοραία. Πρόκειται για τη δημιουργία νέων επενδυτικών ευκαιριών προς εξυπηρέτηση επιχειρηματικών συμφερόντων, τα οποία θα διεκδικήσουν μερίδιο από την αγορά υπηρεσιών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής.

Τα ιδιωτικά ΑΕΙ θα αυξήσουν το κόστος των σπουδών στη χώρα, ενώ θα αποσταθεροποιήσουν ακόμη περισσότερο τη σχέση των πτυχίων με εργασιακά δικαιώματα. Ταυτόχρονα θα εντείνουν την επιχειρηματική μετάλλαξη των δημόσιων πανεπιστημίων, διευρύνοντας την εμπορευματοποίηση των ακαδημαϊκών προγραμμάτων. Οπωσδήποτε θα ενισχύσουν τις μορφές επισφαλούς εργασίας του ακαδημαϊκού προσωπικού.

Δέον να τονιστεί ότι το ιδιωτικό πανεπιστήμιο ως κατεξοχήν επιχειρηματικός θεσμός –καθώς και το δημόσιο πανεπιστήμιο που υποχρεώνεται να λειτουργεί βάσει των νόμων της αγοράς– είναι εγγενώς ασύμβατο με τη θεμελιώδη έρευνα και επιστημονική εκπαίδευση. Κινούμενο στην κατεύθυνση της εκγύμνασης των φοιτητών για την αγορά εργασίας, υπηρετεί το κυνήγι δεξιοτήτων και τίτλων, προσφέροντας τυποποιημένες και θρυμματισμένες ακαδημαϊκές «εμπειρίες», σε βάρος των σύνθετων και απαιτητικών σπουδών, της πρωτότυπης, κριτικής και δημιουργικής επιστημονικής αναζήτησης.

Το πανεπιστήμιο όμως, ως θεσμός επιστημονικής έρευνας και εκπαίδευσης, έχει τεράστια σημασία για την ύπαρξη και ανάπτυξη της κοινωνίας. Γι’ αυτόν τον λόγο καθίσταται κοινωνικά κρίσιμος ο αγώνας ενάντια στις δυνάμεις του κεφαλαίου και τους πολιτικούς εκφραστές τους που επιδιώκουν την ιδιωτικοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης, για ένα δημόσιο πανεπιστήμιο το οποίο

α) υπηρετεί συλλογικές ανάγκες, προσφέρει επιστημονική έρευνα και εκπαίδευση ως δημόσια αγαθά

β) λειτουργεί ως αυτοδιοικούμενη κοινότητα, θεμελιωμένη στη δημοκρατική συμμετοχή όλων των μελών της (καθηγητών, φοιτητών, λοιπού προσωπικού)

γ) καλλιεργεί αυθεντικές παιδαγωγικές σχέσεις διδασκόντων-διδασκόμενων και συμβάλλει στην ανάπτυξη των φοιτητών ως πολύπλευρων δημιουργικών προσωπικοτήτων

δ) αφουγκράζεται τα προβλήματα και τους αγώνες της κοινωνίας, αναστοχάζεται κριτικά και σε βάθος όλες τις πλευρές της ανθρώπινης κατάστασης.

Στον κόσμο της κοινωνικής ανισότητας, του ανταγωνισμού, της εκμετάλλευσης και αποξένωσης η ελευθερία του πανεπιστημίου συνιστά διαρκές διακύβευμα αγώνα. Αποκτά δε νόημα και περιεχόμενο μόνο για το πανεπιστήμιο που συγκρούεται με τα κυρίαρχα ιδιοτελή και αγοραία συμφέροντα, λειτουργώντας ως χώρος διανοητικής αναζήτησης και προσπάθειας για τη συλλογική χειραφέτηση και πρόοδο των ανθρώπων.

                                                  ***************

της Ιωάννας Κατσιαμπούρα

Επίκ. καθηγήτριας στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης στο ΕΚΠΑ

Για μία ακόμη φορά, όχι στα ιδιωτικά πανεπιστήμια

Δεκαεφτά χρόνια μετά το μεγάλο και νικηφόρο πανεκπαιδευτικό κίνημα για την υπεράσπιση του άρθρου 16, ουσιαστικά για την υπεράσπιση του δημόσιου και δωρεάν πανεπιστημίου, η κυβέρνηση της Ν.Δ. προσπαθεί να επιβάλει ξανά την ίδρυση ιδιωτικών «πανεπιστημίων» υπερκερνώντας τους συνταγματικούς περιορισμούς και εναντίον τους.
Στόχος είναι η εφαρμογή της νεοφιλελεύθερης πολιτικής, που εκχωρεί όλο και περισσότερους τομείς στο ιδιωτικό κεφάλαιο, μετατρέποντάς τους σε αντικείμενο κερδοφορίας. Η πολιτική για την εκπαίδευση, που εφαρμόζεται τουλάχιστον τα τελευταία τριάντα χρόνια και στην Ελλάδα, είναι εφαρμογή ακριβώς αυτής της αρχής. Αυτό μεταφράζεται σε υποβάθμιση του δημόσιου πανεπιστημίου και του χαρακτήρα του και θεσμοθέτηση ιδιωτικής πανεπιστημιακής εκπαίδευσης. Το δημόσιο πανεπιστήμιο υφίσταται οικονομικό στραγγαλισμό, μετατρέπεται σε επιχείρηση, τίθενται όλο και περισσότερα προσκόμματα όσον αφορά την πρόσβαση σε αυτό (ΕΒΕ κλπ.), σε μια προσπάθεια αποδιάρθρωσης της δωρεάν και δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης, όπως πολύ καθαρά εκφράζεται με τον νόμο Κεραμέως που εφαρμόζεται ήδη.
Το οριστικό χτύπημα που ετοιμάζεται τώρα στηρίζεται σε έωλα επιχειρήματα. Οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ ξέρουμε πολύ καλά τι είναι τα ιδιωτικά «πανεπιστήμια» που λειτουργούν μέχρι τώρα και διεκδικούν την ισοτιμία. Επιχειρήσεις που στοχεύουν στην άγρα «πελατών», με σκοπό το κέρδος, χωρίς έρευνα, ακαδημαϊκότητα και ακαδημαϊκή ελευθερία. Με εργαζόμενους/ες που δεν μπορούν να εκπληρώσουν τον δεύτερο πυλώνα του πανεπιστημίου, την έρευνα, γιατί «κοστίζει».
Το επιχείρημα του υπουργού ότι η απόφαση στοχεύει στο «να μείνουν εδώ τα παιδιά μας» είναι αστείο: τα «παιδιά μας» θα μπορούσαν να μείνουν εδώ εάν το δημόσιο πανεπιστήμιο δεν γινόταν όλο και πιο δύσκολα προσβάσιμο, όπως ισχύει με την εκπαιδευτική πολιτική των ταξικών φραγμών που εφαρμόζεται. Τα παιδιά των λαϊκών τάξεων δεν θα είχαν κανέναν λόγο να απευθυνθούν στα ιδιωτικά κολέγια αν τους προσφερόταν δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση, αν δεν υποβαθμίζονταν όλο και περισσότερο τα περιφερειακά πανεπιστήμια, αν οι σπουδές δεν σήμαιναν ένα τεράστιο οικονομικό κόστος. Αν εν τέλει οι σπουδές και η γνώση δεν γίνονταν εμπόρευμα.
Κι ένα τελευταίο, σημαντικό σημείο: τα ελληνικά πανεπιστήμια, ακόμη και με τα κριτήρια που τίθενται από διεθνείς και ευρωπαϊκούς οργανισμούς βρίσκονται πολύ ψηλά στις λίστες ποιότητας, εν αντιθέσει με όσα ιδιωτικά λειτουργούν αυτή τη στιγμή. Η ισοτιμία θα είναι εις βάρος των αποφοίτων, που θα δουν τα πτυχία τους ουσιαστικά να υποβαθμίζονται στην αγορά εργασίας.

Η απάντηση του κινήματος για την υπεράσπιση του δημόσιου και δωρεάν πανεπιστημίου πρέπει να είναι αποφασιστική και μαχητική. Γιατί ο νεοφιλελευθερισμός μας αφορά όλους και όλες και όλες και η αντιμετώπισή του πρέπει να είναι συλλογική για μία ακόμη φορά.

   ******************

του Δημήτρη Καλιαμπάκου, Καθηγητής ΕΜΠ.

Η κυβέρνηση αποφάσισε, όπως ισχυρίζεται, να διορθώσει μια «παγκόσμια ανορθογραφία», με την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων και στην Ελλάδα, προσπαθώντας να εντάξει μια βαθιά αντιδραστική κίνηση στη σφαίρα του «αυτονόητου». Δεν είναι σίγουρα έτσι. Γιατί, άραγε, δεν λέει ωμά ότι πρέπει και η Ανώτατη Εκπαίδευση να γίνει πεδίο επιχειρηματικής δραστηριότητας –σε αντίθεση με το Σύνταγμα που ρητά το απαγορεύει– και μεταμφιέζει τις προθέσεις της υπό την ψευδεπίγραφη ονομασία των «μη κρατικών» ΑΕΙ; Η ελληνική κοινωνία πρέπει να συνειδητοποιήσει, ενάντια στη πλημμυρίδα της πολύμηνης προπαγάνδας που χρησιμοποιεί κάθε μέσο, ότι η θεσμοθέτηση ιδιωτικών πανεπιστημίων εισάγει και την ελληνική κοινωνία στην εποχή των διδάκτρων, και για τα ιδιωτικά αλλά και για τα δημόσια πανεπιστήμια, στην εποχή των «φοιτητικών δανείων» και στην πλήρη εμπορευματοποίηση του τελευταίου δημόσιου αγαθού που, ως αποτέλεσμα εμβληματικών αγώνων, όπως οι κινητοποιήσεις του 2006-7 ενάντια στην κατάργηση του Άρθρου 16, διατηρείται ακόμη σε μεγάλο βαθμό. Γιατί η ελληνική κοινωνία να θέλει να διορθωθεί μια τέτοια «ανορθογραφία», γιατί να θέλει να κλείσει μια χαραμάδα οξυγόνου και ελπίδας για τα παιδιά της;

Για το δημόσιο πανεπιστήμιο οι επιπτώσεις θα είναι, αναμφίβολα, δραματικές. Τα τελευταία χρόνια, αφού εγκαταλείφθηκε, εν μέσω κρίσης, στον μαρασμό της υποχρηματοδότησης και υποστελέχωσης, του ζητείται τώρα να επιδείξει «ανταγωνιστικότητα», αφήνοντάς του μόνο την επιλογή της λειτουργίας με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια.  Ο νέος νόμος θα λειτουργήσει ως μέσο απόλυτης συμμόρφωσης με τους νόμους της αγοράς, εγκαταλείποντας τον κοινωνικό του ρόλο. Η μάχη, επομένως, είναι ιστορικής σημασίας. Και σε αυτού του τύπου τις μάχες δεν υπάρχουν «ζώνες ουδετερότητας». Αλλά και ποτέ ως τώρα δεν είναι το αποτέλεσμά τους εκ των προτέρων δεδομένο. Τόσες μα τόσες φορές στο παρελθόν ξεπήδησαν, πολλές φορές από το πουθενά, αντιστάσεις και κινήματα που ματαίωσαν ακραία σχέδια. Οι ισχυροί ας μη νοιώθουν τόσο ισχυροί.

   ******************

της Λαμπρίνας Γιώτη, επικ. καθηγήτριας Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης, Α.Π.Θ.

Ελεύθερα πανεπιστήμια σημαίνει να μπορούν ελεύθερα όσοι διαθέτουν το χρήμα να πληρώνουν για να έχουν πρόσβαση στην απόκτηση πτυχίου, εργασιακών δικαιωμάτων και στη συνέχεια, μέσω διασυνδέσεων ή κληρονομημένων επαγγελματικών προνομίων ή προνομίων μέσω της διαπλοκής με μηχανισμούς εξουσίας, την πρόσβαση σε εργασία με επιστημονικό και κοινωνικό στάτους, ενδεχομένως και υψηλά αμειβόμενη. Για τους υπόλοιπους «όποιος πρόλαβε τον κύριο είδε…»

Σημαίνει πανεπιστήμια-μαγαζιά και επιχειρήσεις που πωλούν την επιστημονική, ερευνητική και εκπαιδευτική πραμάτεια τους στον πλειοδότη.

Το δημόσιο πανεπιστήμιο αποτέλεσε μία από τις μεγαλύτερες και σημαντικότερες κατακτήσεις των λαών για το δικαίωμα ελεύθερης πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, η οποία παρέχεται δωρεάν για όλους, δηλαδή για όλες τις οικογένειες ανεξαρτήτως της οικονομικής και κοινωνικής τους προέλευσης. Κόστισε εκατομμύρια ανθρωποθυσίες για αυτό και κατοχυρώθηκε και συνταγματικά. Μία συνταγματική ελευθερία που σήμερα απεμπολείται και παραβιάζεται… 

Από τη νέα χιλιετία και έπειτα οι επιχειρούμενες νεοφιλελεύθερες πολιτικές -ιδιαίτερα ύστερα από τη διεθνή οικονομική κρίση- σταδιακά κλιμακώνονται με ολοένα και περισσότερη σφοδρότητα, σε ολοένα και περισσότερους κατακτημένους τομείς δωρεάν παροχής υγείας, εκπαίδευσης, εργασίας, συνταξιοδότησης, και άλλων μορφών πρόνοιας.

Η σταδιακή εφαρμογή τους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση έγινε μεθοδευμένα και συνοδεύτηκε από μία σειρά αλλαγών όπως η σοβαρή υποχρηματοδότηση, περικοπές και υποστελέχωση των ΑΕΙ και αποσκοπούσε αφενός στο να οδηγηθούν «μοιρολατρικά» τμήματα και εργαζόμενοι στην αναγκαστική αναζήτηση χρηματοδότησης για έρευνα, υποδομές, πόρους, προσωπικό σε ευρωπαϊκά προγράμματα ή επιχειρήσεις προκειμένου να επιβιώσουν, αφετέρου στην υποβάθμιση της λειτουργίας και του ρόλου του πανεπιστημίου στην κοινή δημόσια αντίληψη.

Οι αλλαγές αυτές διευκόλυναν την περαιτέρω ανάπτυξη και διεύρυνση μίας πολύ σημαντικής κερδοφόρας αγοράς, της εκπαιδευτικής. Η «ελεύθερη» εκπαιδευτική αγορά έως τώρα σάρωνε κυρίως την επαγγελματική μη τυπική και άτυπη κατάρτιση και εκπαίδευση. Στη συνέχεια πέρασε και στα δημόσια πανεπιστήμια με την επιβολή διδάκτρων στα προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών νομιμοποιώντας κατά αυτόν τον τρόπο, την άντληση πόρων από την ελεύθερη αγορά ή την ιδιωτική χρηματοδότηση των σπουδών, με έσχατο το προκείμενο εγχείρημα της ίδρυσης ιδιωτικών πανεπιστημίων.

Φυσικά, οι αλλαγές αυτές συνοδεύτηκαν από τη συστηματική απόπειρα δυσφήμισης της τυπικής πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και την ανάλογη ρητορική περί των «οφελών» που θα προσκομίσουν τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, πουλώντας -κυριολεκτικά- φούμαρα για μεταξωτές κορδέλες…

Επιπλέον, η ποδηγέτηση του δημόσιου πανεπιστημίου στην ελεύθερη αγορά και η υιοθέτηση της επιχειρηματικής λογικής στη λειτουργία και τους σκοπούς του όσο και η ίδρυση των ιδιωτικών πανεπιστημίων θα επιφέρει το σφετερισμό της παραγωγής έρευνας και γνώσης προς όφελος των επιχειρήσεων και των ιδιωτικών συμφερόντων κατά παραγγελία των οποίων θα παράγονται.

Η άρση της αυτονομίας και ελευθερίας του ακαδημαϊκού έργου και η υπονόμευση του πολύτιμου ρόλου που μπορεί να διαδραματίσει στην υπηρεσία του δημόσιου συμφέροντος και των κοινωνικών αναγκών θα οδηγήσει σε «αν-ελεύθερες» κοινωνίες, ουσιωδώς φυλακισμένες και προσδεμένες στην επιχειρηματική και ιδιωτική κερδοφορία. Όποια «γνώση» δεν παράγει άμεσο χρηματικό κέρδος θα παραγκωνίζεται ή θα αποσοβείται και μαζί με αυτήν η ίδια η κατανόηση και σύλληψη της πραγματικότητας εντός της οποίας ζούμε. Μίας πραγματικότητας που σταδιακά απεμπολεί κάθε έννοια δημόσιου αγαθού (η πρόσφατη υγειονομική κρίση που ανέδειξε η πανδημία, αλλά και η αμφιθυμία και επισφάλεια των προκρινόμενων επιστημονικών λύσεων για τον εμβολιασμό του πληθυσμού που τη συνόδευσε αποτελεί ένα μικρό παράδειγμα για το πώς οι νεοφιλελεύθερης έμπνευσης επιχειρηματικές βιοπολιτικές των «ελεύθερων» ιδιωτικών πανεπιστημίων θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ακόμη και σε βάρος της ίδιας της ανθρώπινης ζωής.)

Ας μην γυρίσουμε, λοιπόν, τις πλάτες μας στο μέλλον, αλλά ας πούμε ένα ισχυρό, περίτρανο, δυναμικό ΟΧΙ στην ιδιωτικοποίηση του πανεπιστημίου διεκδικώντας ταυτόχρονα την ενίσχυση και στήριξη του δημόσιου πανεπιστημίου, «μήπως σώσουμε ότι,δήποτε αν σώζεται…».

   ******************

της Κατσανεβάκη Ζαμπίας
Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό (ΕΔΙΠ) ΕΜΠ

Οι εργαζόμενοι στα πανεπιστήμια έχουμε χίλιους λόγους να αντιπαλέψουμε την κατάθεση του προαναγγελθέντος νομοσχεδίου για «Ελεύθερα Πανεπιστήμια».
Μας αφορά τόσο σαν γονείς, όσο και ως εργαζόμενους/ες στο Δημόσιο Πανεπιστήμιο που 10ετίες τώρα παρακολουθούμε την υποχρηματοδότηση του, την υποστελέχωση, τον μαρασμό και τις εκπτώσεις που υφίστανται τα γνωστικά αντικείμενα των σπουδών.

Ζήσαμε τις μεγάλες κινητοποιήσεις ενάντια στην αναθεώρηση του άρθρου 16 το 2006-2007. Είδαμε το ν/σχ Διαμαντοπούλου να εισάγει παντού δίδακτρα στα μεταπτυχιακά, να προτείνει τότε στα τραπεζικά ιδρύματα της χώρας να χορηγούν χαμηλότοκα δάνεια στους φοιτητές για να ανταποκριθούν στα έξοδα σπουδών τους, εισηγήθηκε την καταβολή τελών εγγραφής κάθε εξάμηνο στα προπτυχιακά (10 ευρώ για αρχή), προέβλεπε εξέταστρα αν δεν πέρναγε ο φοιτητής το μάθημα στις δύο πρώτες εξεταστικές κλπ κλπ. 
Αναδιάταξαν σε αντιδημοκρατική και αυταρχική βάση τη Διοίκηση και λειτουργία των ΑΕΙ για να στηρίξουν τα σχέδια τους. Ίδρυσαν εταιρίες μέσα στα ιδρύματα, έδωσαν νερό στο αυλάκι της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας, ευνοώντας τις συμπράξεις με το Κεφάλαιο, έκαναν επώνυμες έδρες δίνοντας τη δυνατότητα να καθορίζουν και το περιεχόμενο Έρευνας και Διδασκαλίας στα Ιδρύματα, κ.α.
Πάντα η προσπάθεια τους ήταν πως θα μετακυλίσουν το κόστος σπουδών στις οικογένειες. Ρητός στόχος τους η απελευθέρωση των Πανεπιστημίων από την κρατική χρηματοδότηση, ώστε σταδιακά να γίνουν οικονομικά αυτοδύναμα, ακόμα και για τη χρηματοδότηση του προσωπικού τους.
Δυστυχώς οι μετέπειτα κυβερνήσεις του ΣΥΡΙΖΑ δεν απομακρύνθηκαν καθόλου από τις επιταγές και νουθεσίες ΕΕ, ΟΟΣΑ και ΣΕΒ, συνεχίστηκε η ίδια πολιτική υποχρηματοδότησης, υποστελέχωσης και αντιδημοκρατικής λειτουργίας με αποτέλεσμα η επόμενη κυβέρνηση ΝΔ, με αλλεπάλληλα νομοσχέδια καλοκαιρινής περιόδου συνήθως, να κάνει κάθε φορά και χειρότερα τα πράγματα για τα Δημόσια Πανεπιστήμια και την Εκπαίδευση συνολικά. Αποκορύφωμα η περίοδος του κορωνοΐου και τώρα η κατάθεση του ν/σχ για μη κρατικά Πανεπιστήμια. Στα πλαίσια της ιδιωτικοποίησης των πάντων, για να κερδοφορήσουν ακόμα περισσότερο οι εταιρείες από τις ανάγκες μας, να καταργήσουν και από την μνήμη μας ακόμα την έννοια του κοινωνικού αγαθού, όλα είναι εμπορεύματα προς πώληση με το ανάλογο αντίτιμο.

Ήρθε η ώρα να παλέψουμε για πραγματικά Ελεύθερα Πανεπιστήμια, να
έχουμε ελεύθερη εισαγωγή στα Πανεπιστήμια για όποιους/ες το θελήσουν, να
χρηματοδοτηθούν γενναία τα ιδρύματα, να στελεχωθούν με το απαραίτητο
εκπαιδευτικό/ερευνητικό, διοικητικό, τεχνικό προσωπικό, να δοθεί δυνατότητα σε κάθε φοιτητή/τρια που το έχει ανάγκη σίτισης, στέγασης, κοινωνικής μέριμνας. Λεφτά για την Παιδεία, όχι για εξοπλισμούς, κανάλια, φοροαπαλλαγές σε ημέτερους κλπ.
Για όλα αυτά και τόσα άλλα, θα πρέπει γονείς, φοιτητές, εκπαιδευτικοί να
βρεθούμε στους δρόμους για να τους ανατρέψουμε.

                                                      ************

του Γιάννη Μαΐστρου

Επίκ. Καθηγητή ΕΜΠ

Ιανουάριος 2004

Είναι διακηρυγμένες οι προθέσεις της κυβέρνησης σήμερα. Ετοιμάζεται να διευρύνει τον ιδιωτικό τομέα και στην εκπαίδευση. Ανάλογη πορεία έφερε μεγάλες εταιρίες στην υγεία και σε δημόσιες ή κρατικές υπηρεσίες. Αυτή η νεοφιλελεύθερη πολιτική, να στηρίζει τις μεγάλες επιχειρήσεις και να ανέχεται με έμμεση στήριξη καρτέλ, συνεπέφερε υποβάθμιση υπηρεσιών στον δημόσιο τομέα.

Η αναδρομή σε αγώνες προηγούμενων ετών, καταγράφει κυβερνητικές επιδιώξεις και αντίστοιχες επιτυχίες λαϊκών κινητοποιήσεων. Η στάση των κυβερνήσεων την περίοδο 2004-2008 συνάντησε τη σθεναρή αντίσταση του παν-εκπαιδευτικού κινήματος με αποτέλεσμα να μην ευδοκιμήσει τότε η περαιτέρω υποβάθμιση των ΑΕΙ με θεσμοθέτηση ιδιωτικών πανεπιστημίων, αλλάζοντας το άρθρο 16 του Συντάγματος.

Σήμερα, επανέρχεται στο προσκήνιο η κυβερνητική πρόθεση να αναθεωρηθεί το άρθρο 16 του Συντάγματος για την ουσιαστική κατάργηση της δωρεάν δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης και την αναγνώριση των διαφόρων Κέντρων Ελευθέρων Σπουδών και Κολεγίων που έχουν ‘ενοικιάσει’ τίτλους από Πανεπιστήμια του εξωτερικού, ως ισότιμων με τα δημόσια Πανεπιστήμια. Μέχρι να πετύχει το σκοπό της η σημερινή κυβέρνηση, και προκειμένου να “πείσει” την κοινή γνώμη, ισχυρίζονται ότι θα σπεύσουν να ιδρύσουν “μη κερδοσκοπικά ιδρύματα” στην Ελλάδα μεγάλα διεθνώς αναγνωρισμένα Πανεπιστήμια (όπως Harvard, MIT), ενώ στην πραγματικότητα ετοιμάζονται ιδιωτικά συμφέροντα χαμηλού προφίλ να διευρύνουν την εκμετάλλευση των οικογενειών που θέλουν να σπουδάσουν τα παιδιά τους, με δίδακτρα. Φυσικά πάλι με παράκαμψη του Συντάγματος!

Ο δρόμος αντίστασης και ακύρωσης αυτών των κυβερνητικών προθέσεων ήδη έχει ανοιχθεί με τις μαζικές κινητοποιήσεις, κυρίως φοιτητών και μαθητών. Η επιτυχία του αγώνα το 2007-2008 έδειξε ότι κυβερνητικές αποφάσεις ακυρώνονται στο δρόμο και κόμματα αλλάζουν γνώμη και ψήφο (όπως τότε το ΠΑΣΟΚ). Στον σημερινό αγώνα υπεράσπισης του δημόσιου Πανεπιστημίου, με ταυτόχρονη ενίσχυση και στήριξή του, είναι αναγκαίο να αναλάβουν πρωτοβουλίες τα κόμματα, οι πολιτικές οργανώσεις και τα συνδικάτα, να ενισχυθούν οι κινηματικές δράσεις φοιτητών και μαθητών, να ενημερωθούν όσο γίνεται πιο άμεσα οι οικογένειες με λαϊκές συνελεύσεις σε πόλεις και συνοικίες. Με τις ευρύτατες λαϊκές κινητοποιήσεις, που θα στηρίζουν ένα νέο παν-εκπαιδευτικό κίνημα, είναι δυνατή η υπεράσπιση κοινωνικών κατακτήσεων και η αποτροπή της περαιτέρω υποβάθμισής τους.

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here