Εκτύπωση
του Αποστόλη Νικολόπουλου,

 

Οι τελευταίες δέκα ημέρες είναι πλούσιες από τη σκοπιά των εξελίξεων στην εκπαίδευση. Δεν αναφερόμαστε μόνο σε όσα αφορούν την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, ζήτημα που βέβαια είναι από μόνο του πολύ σημαντικό. Αναφερόμαστε επίσης στο νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας που κατατίθεται άμεσα, σε ζητήματα που προκύπτουν από δημόσιες τοποθετήσεις του υπουργού (με πιο σημαντική τη συνέντευξη στην ΕΡΤ) και στις εξελίξεις για το θέμα της πληροφορικής στη τριτοβάθμια εκπαίδευση. Πρώτα-πρώτα έχει σημασία να έχουμε μία σαφή εικόνα αυτών των εξελίξεων, για να φανεί ακριβώς σε τι φάση βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή και πώς χρειάζεται να δράσει ο εκπαιδευτικός κόσμος.

Σχετικά με το νέο νομοσχέδιο, έγινε ενημέρωση του υπουργικού συμβουλίου την Τρίτη και ο υπουργός έκανε ανάρτηση για τους άξονές του (επαγγελματική εκπαίδευση, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Ακαδημία Αθηνών). Για την επαγγελματική εκπαίδευση, πρόκειται για βασικές κατευθύνσεις που περιέχονταν στις προγραμματικές δηλώσεις του Ιούλη («συνένωση δυνάμεων» ΕΠΑΛ-ΙΕΚ-ΕΕΚ με ίδρυση Κέντρων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, αλλαγές στα ΙΕΚ, «ενδυνάμωση» των Περιφερειακών Συμβουλίων Σύνδεσης με την Παραγωγή και την Αγορά Εργασίας κ.λπ.). Πρόκειται για αλλαγές κλίμακας και για απόπειρα πλήρους προσαρμογής της ΕΕΚ στις ορέξεις των επιχειρηματιών,  ενώ σε αυτή τη κατεύθυνση αλλάζουν και τα προγράμματα σπουδών. Στη συνέντευξη άλλωστε στην ΕΡΤ, ο υπουργός αναφέρθηκε στις ανάγκες της «τοπικής κοινωνίας» και στις πληροφορίες από το Σύλλογο Βιομηχάνων (ΣΕΒ).

Για το Δημοκρίτειο, θα ιδρυθούν νέα τμήματα, θα ενταχθούν σε αυτό τμήματα των άλλων ΑΕΙ της περιφέρειας και θα υπάρξουν επιμέρους μετακινήσεις τμημάτων, ώστε να αποτελέσει τον πυλώνα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην περιφέρεια και τις κοντινές περιοχές. Η σκοπιμότητα των αλλαγών θα διασαφηνίζεται, φανταζόμαστε, στην εισηγητική έκθεση του νομοσχεδίου. Κάποιες διατυπώσεις του υπουργού (ΣΚΑΪ, 28/10) παραπέμπουν στην κρισιμότητα της περιοχής και ίσως σε θέματα «διεθνοποίησης» (ενδιαφέρον διεθνών εκπαιδευτικών παικτών). Πέρα από το Δημοκρίτειο, κάποια δημοσιεύματα αναφέρουν ότι με το νομοσχέδιο θα καταργηθούν τα 36 από τα 37 τμήματα ΑΕΙ που ιδρύθηκαν (χωρίς να λειτουργήσουν) επί ΣΥΡΙΖΑ και το 2020 τέθηκαν σε αναστολή.

Από τοποθετήσεις του υπουργού προκύπτουν όμως στοιχεία και για άλλα πεδία που θα  επιχειρηθεί να «διευθετηθούν» σύντομα καθώς και για σχεδιασμούς σε εξέλιξη. Έτσι, προαναγγέλθηκε ότι μέχρι το τέλος του έτους θα παρουσιαστεί στο υπουργικό συμβούλιο νομοθετική πρωτοβουλία για να παρακαμφθεί το άρθρο 16 και να προχωρήσουν τα ιδιωτικά ΑΕΙ ενώ διευκρίνισε ότι θα δανειστούν αρκετά στοιχεία από το σχετικό πλαίσιο της Κύπρου. Εδώ πρόκειται για το σχέδιο που είχε διατυπωθεί και στις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης, δηλαδή να υπονομευθεί το 16 μέσω των διακρατικών συμφωνιών που έχουν συναφθεί με ΑΕΙ άλλων χωρών. Ακόμα παραπέρα, τώρα μίλησε και για «αναγνώριση παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων που λειτουργούν στη χώρα μας». Βεβαίως, όλα αυτά δείχνουν καθαρά και τον αντιδραστικό ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς αυτά τα νομικά τερτίπια σχετίζονται με αποφάσεις που εδράζονται στο ευρωενωσιακό δίκαιο.

Επίσης, σχεδιάζεται η εκπόνηση ψηφιακής ενισχυτικής διδασκαλίας. Μέχρι τον ερχόμενο Φεβρουάριο θα δημιουργηθούν βίντεο με διδασκαλίες για όλη την ύλη των Μαθηματικών και της Γλώσσας και τον επόμενο Σεπτέμβριο θα υπάρχουν τέτοια βίντεο για όλα τα μαθήματα και τάξεις. Καταλαβαίνουμε ότι έτσι θα μπορούν να προβληθούν εύκολες «λύσεις» και προφάσεις για την έλλειψη καθηγητών σε απομακρυσμένες περιοχές, ενώ ξανά «έπεσε στο τραπέζι» η θέση για ζωντανή μετάδοση του μαθήματος («τα μαθήματα των πανελληνίων να μπορεί να τα βλέπει κανείς ζωντανά και να συμμετέχει σε αυτά»), που η επικινδυνότητα της έχει αναλυθεί από διάφορες πλευρές (υπονόμευση της παιδαγωγικής σχέσης, άρση παιδαγωγικής αυτονομίας, έκθεση του καθηγητή σε κινδύνους, θέματα δημοκρατίας κ.α. πολλά).

Αναγγέλθηκε ότι θα υπάρξει εθνική καμπάνια ενάντια στη σχολική βία και δόθηκε έμφαση στη πλατφόρμα ανώνυμων καταγγελιών για περιστατικά σχολικής βίας, καθώς πρόθεση είναι η αποφασιστική αξιοποίησή της. Το συγκεκριμένο μέτρο, που θεσμοθετήθηκε στο νομοσχέδιο για τη σχολική βία, στις συγκεκριμένες συνθήκες και στο παρόν πολιτικό κλίμα είναι βέβαιο ότι θα χρησιμοποιηθεί ενάντια στους αγώνες εκπαιδευτικών και μαθητών, θα προάγει το χαφιεδισμό, θα συντελέσει στον «κοινωνικό αυτοματισμό» και θα ενισχύσει την πολιτική εκμετάλλευση των σχετικών θεμάτων.

Επιπλέον, ειπώθηκε ότι προχωρά η δημιουργία ψηφιακού συστήματος για την καλύτερη αποτύπωση των εκπαιδευτικών αναγκών και το συνέδεσε με τη ταχύτητα των διορισμών. Με βάση όμως την εμπειρία μας και τις πολιτικές προτεραιότητες της εποχής, προφανώς θα βοηθήσει και στο «να βγει από τη μύγα ξύγκι» που οδηγεί σε εργασιακή εξουθένωση και απαξίωση του εκπαιδευτικού και της μάθησης.

Για να ολοκληρωθεί η εικόνα των ζοφερών σχεδιασμών, υπογραμμίζουμε ιδιαίτερα το πόρισμα και τις προτάσεις των ομάδων εργασίας που συνέστησαν ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΣΕΠΕ) και η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) και στη σχετική εκδήλωση στις 31/10, όπου μετείχαν και 37 ΑΕΙ. Είναι ένα μνημείο πλήρους υποταγής της εκπαίδευσης στο κεφάλαιο, με μέτρα πλήρους και τυφλής προσαρμογής της πληροφορικής εκπαίδευσης στα ζητούμενα των επιχειρηματιών, ανεξάρτητα από τις πραγματικές κοινωνικές ανάγκες. Έρχεται σε συνέχεια των απαιτήσεων που διατυπώθηκαν και από το ΣΕΒ στη Σύνοδο των Πρυτάνεων του Ιουνίου και «αγκαλιάστηκαν» από πρωθυπουργό και υπουργό παιδείας στις προγραμματικές δηλώσεις. Η καθοριστική συμμετοχή της ΕΘΑΑΕ αναδεικνύει τι σημαίνει πραγματικά, τον ταξικό ρόλο της «διασφάλισης ποιότητας» και της αξιολόγησης, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει απλόχερα οικονομικά τη σχετική πρωτοβουλία.

Στόχος τους είναι ο διπλασιασμός των αποφοίτων ανά έτος, όπως χρειάζεται η αγορά εργασίας, και αυτό επιδιώκεται με αντιδραστικά μέτρα επιχειρηματικοποίησης των ΑΕΙ, πλήρους υπαγωγής τους στο κεφάλαιο και κατακερματισμένης γνώσης στο έπακρο. Εκπαιδευτικά προγράμματα από ελληνικές και πολυεθνικές εταιρίες, Roadshow προβολής εταιριών στα ΑΕΙ και ημέρες καριέρες, επιβράβευση φοιτητών από εταιρίες, βιομηχανικές διδακτορικές και μάλιστα ακόμα και διπλωματικές εργασίες, ενισχυτικά μαθήματα από στελέχη εταιριών, online microsources για εστιασμένη δεξιότητα – αυτά είναι μόνο ένα κλάσμα των προτεινόμενων μέτρων. Για το Λύκειο προτείνεται «αποτελεσματικός» επαγγελματικός προσανατολισμός και ομιλίες από στελέχη διαφόρων κλάδων.

Τι βγαίνει από όλα τα προηγούμενα; Καταρχάς, ότι ένα τετράμηνο μετά την ορκωμοσία της νέας κυβέρνησης, ανοίγουν και μπαίνουν προς υλοποίηση οι βασικές προγραμματικές εξαγγελίες της. Όπως τόνισε ο υπουργός, οι «εκκρεμότητες» πρέπει να κλείσουν και «πατιέται γκάζι, όχι φρένο», ενώ για αρκετά θέματα αναφέρθηκε στο ιδιαίτερο προσωπικό ενδιαφέρον και σε οδηγίες του πρωθυπουργού. Τα ζητήματα που «ανοίγουν» είναι πολύ σημαντικά, και οι προωθούμενες ενέργειες απαντούν σε επείγουσες ανάγκες του κεφαλαίου στο υπάρχον πλαίσιο. Αναγκαστικά όμως συνοδεύονται από ένα τοπίο που θα χτυπά χωρίς έλεος μορφωτικά, εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα, παρά το περιτύλιγμα που λανσάρονται.

Δεύτερο, αναπόφευκτη συνέπεια του προηγούμενου είναι η ένταση του αυταρχισμού, των απειλών και η προβολή μιας εικόνας άτεγκτης αποφασιστικότητας. Από τη μια θέλουν να κάμψουν αντιστάσεις και να αποτρέψουν αντιδράσεις, από την άλλη θέλουν να δημιουργήσουν εικόνα δήθεν καθολικής ισχύος και να προκαλέσουν απογοήτευση και παράλυση σε εκπαιδευτικούς και μαθητές. Έτσι εξηγούνται π.χ. οι απειλές (του ΓΓ υπουργείου, του υπουργού και του ίδιου του Μητσοτάκη) για ποινές σε όσους δεν αξιολογηθούν και οι δηλώσεις ότι η νομοθεσία θα εφαρμοστεί «κατά γράμμα». Ακόμα και στις τοποθετήσεις για τα θέματα σχολικής βίας, εντυπωσιάζει η ολοφάνερα αντιδραστική φρασεολογία που χρησιμοποιήθηκε από τον υπουργό («απόστημα», «πάταξη»).

Στην πραγματικότητα, αυτά εκφράζουν το «ζόρι» που τραβά το αστικό πολιτικό προσωπικό και αντανακλούν τις δυσκολίες που υπάρχουν για την αποδοχή της κυρίαρχης πολιτικής από τους εκπαιδευτικούς και το ισοπεδωτικό πέρασμά της. Εξάλλου, παρά την πομπώδη προπαγάνδα για «αναχρονισμούς» του παρελθόντος, «βγάζει μάτια» η καθημερινή εκπαιδευτική πραγματικότητα, οι εξόφθαλμες ελλείψεις και η οικονομική αθλιότητα. Δεν μπορούν να κρυφτούν «κάτω από το χαλί» τα χιλιάδες παιδιά που έμειναν έξω από ΑΕΙ με διάφορους βάρβαρους κόφτες, μέσα από «οράματα» για Ελλάδα διεθνές κέντρο εκπαίδευσης που θα απορροφά αλλοδαπούς φοιτητές.

Έτσι, δεν είναι μάλλον τυχαία και η στιγμή που η ΟΛΜΕ προσχώρησε στα «ενιαία κείμενα» της αξιολόγησης. Είναι προφανές αβαντάρισμα στην κυβέρνηση σε μια στιγμή που επιλέγει να προχωρήσει κρίσιμα θέματα, ενώ υπάρχει μεγάλη ευθύνη και σε αυτές τις αριστερές δυνάμεις που επέλεξαν να συνταχθούν σε αυτό με το μπλοκ στήριξης των αντιδραστικών κυρίαρχων επιλογών. Η στάση των Παρεμβάσεων, που στηρίζουν την απεργία-αποχή, είναι από αυτή την άποψη πολύτιμη παρακαταθήκη.

Σε μία τέτοια συγκυρία, όταν ασκούνται πιέσεις για την ατομική αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, που οι νεοδιόριστοι κρατιούνται όμηροι και δεν μονιμοποιούνται, όταν έρχεται το νομοσχέδιο για τη τεχνική εκπαίδευση και το αμέσως επόμενο διάστημα παίζει ρόλο για το προχώρημα αρκετών ρυθμίσεων, όταν η ακρίβεια, η επιδείνωση των εργασιακών συνθηκών και οι χαμηλοί μισθοί συνθέτουν μία ασφυκτική τριπλέτα, όταν το υπουργείο βάζει «γκάζι» – τότε ακριβώς οι εργαζόμενοι χρειάζεται να νιώσουν τη δύναμή τους, να αντισταθούν στο κατήφορο της εκπαίδευσης και το χαντάκωμα των ζωών τους. Το τελευταίο καιρό ακούω συχνά συναδέλφους, από διάφορα σχολεία, να νιώθουν έντονα πιεσμένοι ή απαξιωμένοι. Πού θα οδηγήσει αυτό; Μπορεί να «σταθεί» εκπαίδευση με αυτούς τους όρους; Και είναι ανθρώπινη ζωή αυτή; Η περίοδος είναι σημαντική και δεν μπορούμε να μείνουμε άπραγοι.

Ονομάζουν «πρόοδο» τη μετατροπή της παιδείας σε πόρνη των επιχειρήσεων. Βαφτίζουν «ζωντανό» μάθημα τις τεχνοκρατικές κατασκευές που γεμίζουν τα ταμεία των εταιριών προϊόντων εκπαίδευσης. Προβάλλουν χαρωπά τον εθελοντισμό και την «υιοθέτηση» από σχολεία περιοχών για αναδάσωση και καλύπτουν τη κατάρρευση των υπηρεσιών που οδήγησε σε τεράστιες πυρκαγιές και πλημμύρες. Μάς λένε να εμπιστευθούμε τους ιδιώτες στην εκπαίδευση, όταν η κερδοσκοπία είναι προφανής σε σούπερ-μάρκετ, βενζινάδικα και αλλού. Λένε ότι αυξάνεται το προσδόκιμο ζωής και απαιτείται δια βίου μάθηση, ωθώντας σε αέναο κυνήγι προσόντων και ορεγόμενοι αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης. Η μάχη δεν είναι λοιπόν στενά εκπαιδευτική. Είναι επίσης μάχη ιδεών, αξιών και κοινωνικών οραμάτων.

Είναι μάχη για το τώρα, αλλά και συνολικά για το μέλλον.

 

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here